Texel blijft een geweldig eiland om vogels te fotograferen. Na mijn bezoek in het voorjaar wilde ik graag terug om het eiland in een ander seizoen te ontdekken. Twee nachtjes helemaal alleen op pad: even mijn eigen gang gaan en vooral genieten van de natuur en fotografie. Wel met het voornemen om het rustig aan te doen, want een paar dagen opladen was minstens zo belangrijk als mooie foto’s maken. Uiteindelijk werden het drie heel verschillende dagen, met prachtig gouden licht, bijzondere soorten en helaas ook flink wat regen.
Dag 1 – Een vliegende start
De mini-vakantie begint ontspannen, zonder wekker en met de boot van half twaalf. Zoals altijd begint het genieten voor mij eigenlijk al op de boot. Het is lang niet zo druk als ik gewend ben en het licht is prachtig. Achter de boot ontstaan in het tegenlicht schitterende zilveren patronen in het omgewoelde water. Natuurlijk gaat de camera meteen tevoorschijn om de meeuwen boven dat zilveren water te fotograferen. Maar voordat ik goed en wel een goede plaat binnen heb worden de automobilisten alweer naar binnen geroepen. Zijn we nu al op Texel?
De Mokbaai en de Horsmeertjes
Voor de eerste dag heb ik bedacht om me vooral op de Noordzeekant van Texel te richten. Ik begin bij de Mokbaai en de Horsmeertjes, een gebied dat ik meestal oversla. Lang geleden fotografeerde ik hier al eens de moeraswespenorchis in de prachtige vochtige duinvalleien. De Mokbaai zelf is vooral een mooie plek voor vogelaars met een telescoop. Er is genoeg te zien, maar voor fotografie zitten de vogels meestal behoorlijk ver weg.
De Petten, waar ik onderweg langskom, biedt wat dat betreft betere mogelijkheden. Hier zie ik mijn eerste pijlstaarten, een soort die al een tijdje op mijn fotografische wensenlijst staat, en een groepje jonge lepelaars. Vervolgens wandel ik anderhalf uur door het gebied rond de Horsmeertjes, in de hoop op mooie landschapsbeelden. Maar het dichte wilgenstruweel en de beperkte uitzichten maken het fotograferen hier lastig. Uiteindelijk is het een torenvalkje bij de auto dat de wandeling fotografisch toch nog een mooi slot geeft.
Een rosse franjepoot in de NIOZ-haven
Inmiddels is het al twee uur en met de vroege zonsondergang in november is de fotografietijd beperkt. De Slufter is mijn belangrijkste bestemming voor vandaag, dus een strandwandeling voor drieteenstrandlopers laat ik schieten. Maar eerst kijk ik nog even op Waarneming.nl en ontdek dat er een uur geleden een rosse franjepoot in de NIOZ-haven is gezien. Een soort die ik nog nooit eerder heb waargenomen! Ik droom voorzichtig over een zomervakantie naar IJsland, waar franjepoten in zomerkleed hoog op mijn wensenlijst staan. En nu zit er eentje vlakbij. Dat is een omweg meer dan waard.
Bij de haven blijkt het vogeltje gelukkig nog aanwezig. Vanaf de onderkant van de dijk kan ik de franjepoot prachtig van dichtbij observeren en fotograferen. Wat een bijzonder gezicht, dat voortdurend rusteloze gedrag waarmee het vogeltje over het water beweegt en voedsel zoekt. Wanneer het voor een paar meerpalen langs foerageert, ontstaan er bovendien schitterende brekingen en kleurpatronen in het water. Fotografisch werkt alles mee! Na een minuut of tien vliegt de franjepoot plotseling weg. Net op tijd dus, en ik sta bijna te stuiteren van enthousiasme. Een compleet nieuwe soort én goede foto’s!
De Slufter – zilverplevier in een herfstig kleurenpalet
Er zijn vandaag ook pestvogels gezien in Den Burg, maar ik besluit me niet te laten verleiden. Ik wil vooral de typische Waddenvogels fotograferen, dus op naar de Slufter. Rond drie uur loop ik het gebied in en vrijwel direct is het raak. Net voorbij het bruggetje zit een zilverplevier in een slenk, verrassend dichtbij en ogenschijnlijk weinig onder de indruk van de langslopende mensen. Het licht is inmiddels prachtig warm en de herfstige vegetatie kleurt goudgeel. Dit zijn de omstandigheden waar ik op hoopte!
Ik heb bewust mijn regenjas aangetrokken en dat komt nu goed uit. Door plat in de modder te gaan liggen kan ik de zilverplevier vanuit een laag standpunt fotograferen, op nog geen vijftien meter afstand. De gouden kleuren, de reflectie in het water en de zachte achtergrond maken het beeld helemaal af. Dit voorjaar zag ik ook al een zilverplevier, maar toen moest ik het doen met een vogel op grote afstand in tegenlicht. Nu valt alles op zijn plek. Eindelijk kan deze soort een mooi plekje krijgen op mijn fotografische soortenlijst. Wat een topmoment!
Strandleeuweriken, pijlstaarten en steltlopers
Mijn belangrijkste doel in de Slufter zijn de strandleeuweriken. Deze bijzondere vogeltjes met hun gele kopjes en zwarte ‘horentjes’ waren een van de hoofdredenen om Texel eens in dit jaargetijde te bezoeken. Bij de hoofdgeul zitten ze inderdaad op de overgang van de begroeide kwelder naar het zand. Helaas zijn ze behoorlijk schuw en vliegen ze al snel naar het afgeschermde gedeelte. Maar er valt gelukkig nog veel meer te genieten.
Een mannetje en vrouwtje pijlstaart laten zich prachtig zien. Wat zijn die mannetjes toch ongelooflijk elegante eenden! Ook de smienten en bergeenden in hun fraaie kleed zijn een feest om te fotograferen, zeker in het warme licht van de laagstaande zon. Verder zie ik tureluurs in winterkleed, tientallen bontbekplevieren in zomer- en winterkleed, bonte strandlopers en drie kanoeten. De vogels zitten relatief dichtbij en het licht is werkelijk grandioos. Het is zo’n moment waarop je bijna niet weet waar je de camera op moet richten.
Ik vermaak me hier wel een tijdje en raak ondertussen aan de praat met een paar gezellige Brabanders. We trekken een tijdje samen op en helpen elkaar om tussen al die kleine steltlopers de verschillende soorten te ontdekken. Dat maakt het vogelen extra leuk. Prachtige natuur, een enorme variatie aan vogels, fantastisch licht en ook nog wat gezelligheid. Heerlijk!
Het laatste licht bij het Wagejot
Rond kwart over vier moet ik kiezen. Nog een poging wagen bij de schuwe strandleeuweriken of doorrijden naar het Wagejot voor het allerlaatste tegenlicht? Ik kies voor het Wagejot, maar onderweg zie ik dat er een strook wolken boven de horizon hangt. De zon verdwijnt erachter voordat ik bij het Wagejot aankom. Toch blijkt er nog net wat moois mogelijk. De bovenrand van de wolken kleurt oranje en dat warme licht weerspiegelt prachtig in het water.
Er zwemmen veel wintertalingen en slobeenden, maar met zo weinig licht heeft het weinig zin om hun prachtige kleuren te fotograferen. Ik kies daarom voor silhouetten tegen de laatste rode reflecties. En dan landen er precies op het goede moment enkele kieviten. Hun herkenbare vormen steken prachtig af tegen het gekleurde water. Een heerlijk fotografisch slot van een fantastische eerste dag! Na een goede maaltijd en een warm bad heb ik vooral heel veel foto’s om terug te kijken.
Dag 2 – Vijftig tinten grijs
Na zo’n spetterende eerste dag kan het eigenlijk alleen maar minder worden. En inderdaad: Texel laat vandaag een heel ander gezicht zien. Waar de weersvoorspellingen aanvankelijk goed waren, is het nu de hele dag grauw en grijs. Dat betekent weinig licht en dus een flinke uitdaging voor vogelfotografie. Ik besluit er maar het beste van te maken en wat meer te experimenteren met high-keyfotografie. Dat vraagt bij deze omstandigheden om hoge ISO-waarden, maar het diffuse licht biedt ook mogelijkheden voor zachte, lichte beelden.
De Vogelboulevard en het Wagejot
Na een uitgebreid ontbijt vertrek ik vanuit mijn hotel vlak bij Utopia richting de haven van Den Oever. Vervolgens wil ik de Vogelboulevard van zuid naar noord volgen, zodat de binnendijkse gebieden aan de bestuurderskant van de auto liggen. Dat fotografeert een stuk gemakkelijker. In de haven hoop ik op een alk of zeekoet, maar helaas ligt het er verlaten bij. Ook Nieuw Buitenheim oogt opvallend leeg vergeleken met mijn voorjaarsbezoek aan Texel. Alleen een kleine zilverreiger scharrelt er rond.
Uiteindelijk kom ik weer bij het Wagejot uit. Dat blijft voor mij een van de meest vogelrijke en fotografisch interessantste plekken langs de Waddendijk. De wintertalingen lenen zich mooi voor high-keyfotografie en een koppeltje rosse grutto’s staat enthousiast in de bodem te peuren. Maar mijn aandacht gaat vooral uit naar de tientallen watersnippen die aanwezig zijn. Eerst zie je ze niet door hun perfecte camouflage. Dan hoor je het alarmroepje en vliegen ze op uit de directe wegberm, om vervolgens nog best mooi dicht bij de weg te landen en lekker te gaan badderen. Wat hebben die toch een absurd lange snavel in verhouding tot hun lichaamslengte!
Utopia is een boeiend gebiedje dat net weer een stukje verderop ligt. Hier werkt de begroeiing van zeekraal prachtig mee aan het lichte karakter van de foto’s. Eigenlijk ben ik hiervoor alleen een maandje te laat: in oranjerood is het vast nog mooier, maar in vervaagd bruin werkt het zeker ook. In september, wanneer de eerste groepen smienten tussen de half ondergelopen zeekraal verschijnen, moet dit een nog mooier fotografisch schouwspel opleveren. Dat is een mooie reden om nog eens eerder in het najaar terug te komen.
De Tuintjes en het Renvogelveld
Vervolgens rijd ik door naar de noordpunt van Texel om bij het Renvogelveld en de Tuintjes te wandelen. Dit is een van mijn favoriete duingebieden op het eiland, maar wat een verschil met het voorjaar! Toen genoot ik hier van zingende bosrietzangers, nachtegalen en een enorme variatie aan andere zangvogels. Nu is het stil en guur. Er dobbert nog een pijlstaart op een plasje bij het Renvogelveld, maar de velduil waarop ik hoop laat zich niet zien. Ook de sneeuwgorzen die soms op de overgang van duin naar strand te vinden zijn, kom ik niet tegen.
Toch is het heerlijk om hier te wandelen. Het weidse strand, de rustige branding en de uitgestrekte duinen blijven prachtig, ook zonder bijzondere waarnemingen. Op de terugweg laat een fazantenhen zich nog mooi fotograferen in het duinlandschap. Ze loopt vlak voor mijn voeten, maar ik zie haar pas als ze wegschoot. Wat een goede camouflage! Een leuke afsluiting van deze wandeling.
Pestvogels in Den Burg
Gisteren had ik de pestvogels in Den Burg nog bewust overgeslagen, maar vandaag besluit ik met dit grauwe weer toch maar een poging te wagen. Midden in een dorp fotograferen is niet mijn favoriete bezigheid, maar pestvogels zijn zulke prachtige vogels dat ik ze toch moeilijk links kan laten liggen. Misschien dat hun vrolijke belletje de dag wat opvrolijkt. Ze zijn snel gevonden, maar zijn helaas stil; hun typische roep krijg ik niet te horen. En de lucht wordt nu zo donker dat er wel een flinke regenbui aan lijkt te komen. Het was al grauw, maar nu is er bijna helemaal geen licht meer om mee te werken.
Dan maar experimenteren met de belichting. Gezien het donkere weer kies ik ervoor om stevig te onderbelichten. Zo krijg je bijna een silhouet, waarop in ieder geval de kuif en het korte snaveltje de soort herkenbaar portretteren. Eerlijk is eerlijk, ik mis het licht van gisteren. Daarom houd ik het voor gezien en ga terug naar het hotel. Voor morgen wordt wisselvallig weer voorspeld; hopelijk levert dat nog wat boeiender licht op.
Dag 3 – Regen in de Slufter
De laatste ochtend begint weinig hoopgevend. De weersverwachtingen zijn opnieuw verslechterd en vanaf een uur of tien lijkt het onafgebroken te gaan regenen. Van het gehoopte ochtendzonnetje of het spectaculaire licht van snel afwisselende zon en wolken komt dus niets terecht. Geen wintertalingen dus met mooi licht op dat prachtige verenkleed. Zo blijft er iets te wensen over voor een volgend bezoek, bij voorkeur ergens rond half september. Hopelijk zijn dan de eerste wintertalingen en strandleeuweriken alweer aanwezig en heeft de zeekraal nog zijn mooie herfstkleuren.
Na het ontbijt begint het al te miezeren, maar ik besluit toch naar de Slufter te gaan. Ik ben benieuwd hoe het gebied er in dit mistige, grauwe weer uitziet en wil nog een poging wagen bij de strandleeuweriken. Om half negen loop ik als eerste het gebied in, precies waarop ik had gehoopt. Met weinig wandelaars zijn de vogels hopelijk minder schuw. Onderweg kom ik al kleine zilverreigers tegen in de slenken. Eén exemplaar laat zich mooi fotograferen met een zachte, onscherpe voorgrond. Even later vliegen er drie voorbij en kan ik door flink over te belichten een bijna volledig wit beeld maken. Wit op wit, heel anders dan de gouden foto’s van de eerste dag.
Strandleeuweriken en fraters tussen de zeekraal
Bij de hoofdgeul zoek ik een plekje tussen de zeekraal, waar de strandleeuweriken de zaden komen eten. In plaats van achter de vogels aan te lopen, besluit ik rustig te blijven zitten en ze naar mij toe te laten komen. Anderhalf uur lang blijf ik vrijwel op dezelfde plek. Dat werkt! Doordat er nauwelijks mensen in het gebied zijn, zie ik de strandleeuweriken veel vaker om me heen en krijg ik ze ook wat dichter voor de camera.
En dan ontdek ik ook nog fraters, een soort die ik nog nooit eerder heb gezien. Wat een prachtige vogeltjes! Helaas is het licht werkelijk beroerd en met zulke kleine vogels wordt het lastig om echt mooie foto’s te maken. De strandleeuweriken staan er wat beter op dan tijdens mijn eerste bezoek, maar helemaal tevreden ben ik nog niet. Misschien is een frater op het afzettingsdraad tegen de lichte lucht nog wel het interessantste beeld, door de eenvoudige, grafische compositie.
Voor een volgend bezoek heb ik in ieder geval een mooi plan: in september vroeg in de ochtend een paar uur stil tussen de zeekraal gaan zitten, als er nog weinig wandelaars zijn. Met veel doorzettingsvermogen en een stevige dosis geluk moeten hier prachtige foto’s mogelijk zijn. De vogels rustig naar je toe laten komen werkt duidelijk beter dan proberen ze te benaderen.
Een natte camera en een jonge zeehond
Ondertussen miezert het regelmatig en ik probeer mijn camera zoveel mogelijk onder mijn regenjas droog te houden. Maar toch houdt mijn Canon R7 er plotseling mee op. De camera reageert niet meer op een half ingedrukte ontspanknop, dus ik ben mijn autofocus kwijt. Dat is behoorlijk schrikken! Blijkbaar is de hoeveelheid vocht toch te veel geworden, ondanks alle voorzorgsmaatregelen. Een serieuze waarschuwing dat je niet blind op de spatwaterbestendigheid van een camera moet vertrouwen. Gelukkig heb ik een reservebody bij me, maar de schrik zit er wel in.
Als het inmiddels weer droog is, loop ik nog even naar het strand. Ik had gehoopt om hier drieteenstrandlopers in high-key te fotograferen, maar mijn hoofd staat er na de camerastoring niet helemaal meer naar. Het blijft daarom vooral bij een strandwandeling. Tot ik opeens een jonge gewone zeehond op het strand zie liggen! Het dier is al door medewerkers van Ecomare met een opvallende groene kleur gemarkeerd. Met mijn reservecamera maak ik vanaf een meter of 25 afstand, met 700 mm, nog een laatste foto. Ik moet nog steeds stevig croppen. Een dame op Texel wijst me erop dat ik te dichtbij ben. Hoewel de zeehond rustig blijft liggen, is dat op zichzelf geen betrouwbare maatstaf voor de afstand waarop je een wild dier het beste kunt benaderen. Ik houd het daarom bij die ene foto en laat het dier verder met rust. Een portretje van een zeehondenpup op het strand is in ieder geval een onverwachte afsluiter.
En daarmee zit mijn laatste ochtend op Texel erop. Tijd voor de boot en de reis naar huis. Wat een verschil tussen die eerste dag met het fantastische gouden licht en deze natte afsluiting! Toch kijk ik met ontzettend veel plezier terug. De rosse franjepoot, zilverplevier, prachtige pijlstaarten en al die steltlopers in de Slufter hebben meer dan genoeg mooie foto’s opgeleverd. Daarnaast heb ik weer een paar nieuwe soorten mogen waarnemen en heel wat ideeën opgedaan voor een volgend bezoek. Want één ding is zeker: voor de wintertalingen en strandleeuweriken kom ik graag nog eens terug. Maar dan hopelijk met wat meer zon!
Waargenomen vogelsoorten
Onderstaande vogelsoorten heb ik tijdens deze drie dagen op Texel waargenomen. Een deel ervan kon ik ook fotograferen. De rosse franjepoot en frater waren voor mij volledig nieuwe waarnemingen.
Eenden en ganzen
Steltlopers
- Rosse franjepoot
- Zilverplevier
- Bontbekplevier
- Bonte strandloper
- Kanoet
- Tureluur
- Rosse grutto
- Grutto
- Watersnip
- Kievit