Grutto (Limosa limosa)

Uiterlijk

Met zijn lange poten, kaarsrechte snavel en warm roestbruine borst is de grutto voor mij de koning van het weideland. In de vlucht vallen de witte vleugelstrepen en zwarte staartband op. Het vrouwtje is doorgaans wat groter en minder uitbundig gekleurd.

Voorkomen en verspreiding

De grutto is hét Nederlandse weidevogelicoon, maar zijn positie is kwetsbaar. Hij broedt in vochtige, kruidenrijke graslanden; juist die leefomgeving staat onder druk door ontwatering, vroeg maaien en een tekort aan insecten voor de kuikens. Buiten het broedseizoen trekt hij naar zuidelijker gebieden. Zijn kustverwant, de rosse grutto, zie je juist veel langs de Wadden.

Leefgebied en gedrag

Zijn snelle, herhaalde roep – grutto, grutto, grutto, grutto! – is voor mij een van de heerlijkste geluiden van het voorjaar. In het gras zoeken grutto’s naar wormen en andere kleine dieren. Bij het nest kunnen ze luid alarmeren en indringend boven een indringer vliegen. Een mooi portret vraagt tijd, rust en vooral respect voor hun broedgebied.

Persoonlijk

Toen ik jarenlang in Putten werkte, ging ik in het voorjaar geregeld vóór of na werktijd met mijn rijdende schuilhut de polder Arkemheen in. Mijn mooiste ontmoeting begon in berijpt gras: ik stapte op ruime afstand voorzichtig uit de auto en ging liggen op een plek waar een foeragerende grutto langzaam naartoe liep. Hij kwam steeds dichterbij, tot hij binnen de minimale scherpstelafstand van mijn lens van 4,5 meter stond. Uiteindelijk keek ik op een meter of drie oog in oog met een grutto. Fotograferen kon niet meer; genieten des te meer.