Baardmannetje (Panurus biarmicus)

Uiterlijk

Het baardmannetje is een opvallend elegante rietvogel. Het mannetje heeft een warme kaneelbruine kleur, een blauwgrijze kop en twee zwarte, hangende baardstrepen. Het vrouwtje mist die zwarte tekening, maar is met haar zachte bruine tinten minstens zo mooi. De lange staart maakt beide vogels extra sierlijk.

Voorkomen en verspreiding

In Nederland leeft het baardmannetje vooral in uitgestrekte rietgebieden, waaronder het Lauwersmeergebied en de Oostvaardersplassen. Buiten Nederland komt de soort verspreid voor in Europa en verder oostwaarts in Azië, waar voldoende grote rietvelden te vinden zijn.

Leefgebied en gedrag

Baardmannetjes zijn voor veel vogelfotografen een geliefd onderwerp, maar gemakkelijk maken ze het niet. Vooral in de winter is een groepje dat door het riet trekt een prachtig gezicht. Je hoort vaak eerst hun herkenbare, pingelende roepjes en even later bewegen de vogels behendig tussen de halmen. Ze zitten zelden lang stil, het riet zwaait mee in de wind en voor je goed en wel een compositie hebt gevonden, is het groepje alweer verder. Juist die combinatie van geluid, beweging en hun fraaie uiterlijk maakt het fotograferen zo aantrekkelijk. Ik kom ze vooral tegen in het Lauwersmeergebied en de Oostvaardersplassen. Soms krijg je maar kort de kans om een vogel mooi vrij in beeld te krijgen, maar als het lukt, is het de moeite meer dan waard. Bijzonder is ook hoe het baardmannetje zich aanpast aan de seizoenen. In de zomer eet hij vooral insecten en andere kleine ongewervelden, terwijl in de winter rietzaden op het menu staan. Zelfs zijn spijsvertering verandert mee: de maag wordt in het najaar gespierder, zodat hij de harde zaden beter kan verwerken. In het voorjaar schakelt hij weer over op insecten en past zijn spijsvertering zich opnieuw aan. Een knap staaltje aanpassingsvermogen voor zo'n klein vogeltje!

Man

Vrouw