Kluut (Recurvirostra avosetta)

Uiterlijk

De kluut is met zijn zwart-witte verenkleed, blauwgrijze lange poten en fijne, omhooggebogen snavel een van de elegantste steltlopers van Nederland. Die snavel is zijn handelsmerk: alsof iemand het puntje voorzichtig omhoog heeft gebogen. De jongen hebben een kortere, minder sterk gebogen snavel en een zachtere, bruinige tekening.

Voorkomen en verspreiding

In Nederland broeden kluten vooral in kustgebieden, op kwelders en bij ondiepe zoute of brakke plassen. Maar ook in het binnenland, onder meer rond Zwolle, kun je ze tegenkomen. Buiten het broedseizoen trekken veel vogels naar zuidelijker gelegen kustgebieden. De soort komt ook elders in Europa, Afrika en Azië voor.

Leefgebied en gedrag

Met een zijwaarts zwaaiende beweging haalt de kluut kleine waterdiertjes uit het ondiepe water en de zachte modder. Tijdens het broedseizoen verdedigen de vogels hun nest fel, al blijft dat nest op de grond kwetsbaar. Hun sierlijke uiterlijk kan bedriegen: als er gevaar dreigt, zijn het beslist geen doetjes.

Persoonlijk

Mijn mooiste herinneringen aan kluten gaan terug tot het Wagejot op Texel, waar ik vroeger broedende paartjes fotografeerde. Daar ontdekte ik hoe goed het werkt om gewoon urenlang stil te liggen. De vogels wennen aan je aanwezigheid en vanuit zo’n laag standpunt krijg je bovendien de mooiste beelden. Door lang te observeren lukte het me zelfs om parende kluten vast te leggen. Een les in geduld die ik nog altijd meeneem. En dan is er die ezelsbrug uit mijn opvoeding die ik nooit meer vergeet: “De snavel van een wulp wijst naar de wereld, die van een kluut naar de kosmos.” Mooier kun je het verschil nauwelijks onthouden.