Korhoen (Tetrao tetrix)

Uiterlijk

De korhaan is een indrukwekkende verschijning met blauwzwart glanzende veren, felrode wenkbrauwen en een sierlijke, liervormige staart. Tijdens de balts spreidt hij zijn staart en toont hij de witte veren daaronder. De hen is bruin en fijn gebandeerd, een uitstekende schutkleur voor een vogel die op de grond broedt.

Voorkomen en verspreiding

In Nederland komt het korhoen alleen nog voor op de Sallandse Heuvelrug. Om de laatste populatie te behouden worden sinds 2013 vogels uit Zweden bijgeplaatst. Lange tijd lukte het nauwelijks om hier kuikens groot te krijgen. De laatste jaren zijn er gelukkig weer jonge vogels opgegroeid en lijken de overlevingskansen wat te verbeteren, maar zonder hulp kan de populatie zich nog niet handhaven. In Scandinavië en delen van Midden- en Oost-Europa komt de soort op veel meer plaatsen voor.

Leefgebied en gedrag

Korhoenders leven in heide- en veengebieden met voldoende beschutting en voedsel. Volwassen vogels eten vooral knoppen, bessen en andere plantendelen; kuikens hebben veel insecten nodig. In het voorjaar verzamelen hanen zich op baltsplaatsen. Daar klinkt hun merkwaardige, borrelende gekoer, afgewisseld met gesis, terwijl ze pronken, dreigen en elkaar soms te lijf gaan.

Persoonlijk

De balts van het korhoen had ik al eens op de Sallandse Heuvelrug mogen meemaken, maar daar blijven de vogels natuurlijk op flinke afstand. Ik wilde dat bijzondere schouwspel ook graag eens van dichtbij beleven. De kans om op een bevroren baltsplaats in Zweden tussen de pronkende hanen te zitten, trok me zo aan dat ik voor deze keer zelfs in het vliegtuig ben gestapt. Dat was een heel bewuste uitzondering, maar wat een ervaring! Het borrelende geluid, het gesis en de hanen die elkaar op enkele meters afstand uitdaagden: ik had het niet willen missen. Ik schreef erover in mijn verslag over korhoenders in Zweden. Juist na zo’n ervaring voelt het extra wrang dat we in Nederland Zweedse vogels moeten blijven invliegen terwijl het leefgebied nog onvoldoende kansen biedt. Dat er nu weer kuikens groot worden, geeft gelukkig een beetje hoop.

Op de Sallandse heuvelrug

Korhoen (Tetrao tetrix) - Korhaan

Man

Korhoen (Tetrao tetrix) - Baltsende korhanen op een ijsvlakte tijdens het blauwe uurtje
Korhoen (Tetrao tetrix) - Dreigende korhanen op een ijsvlakte
Korhoen (Tetrao tetrix) - Vechtende korhanen in Zweden
Korhoen (Tetrao tetrix) - Baltsende korhaan in tegenlicht bij zonsopkomst
Korhoen (Tetrao tetrix) - Baltsende korhanen op de Lek in Zweden
Korhoen (Tetrao tetrix) - Baltsende korhaan in besneeuwde sprookjeswereld
Korhoen (Tetrao tetrix) - Vechtende korhanen in de sneeuw

Vrouw

Korhoen (Tetrao tetrix) - Korhen